Ndërsa rastet e diarresë tek fëmijët shpesh rriten pas shirave të dendur dhe përmbytjeve, hulumtimi i ri sugjeron një lidhje midis thatësirës së zgjatur dhe sëmundjes ndonjëherë vdekjeprurëse për ata nën moshën 5 vjeç, veçanërisht në vendet më të varfra.

Kjo është një shenjë veçanërisht “ogurzezë” pasi bota vazhdon të ngrohet për shkak të ndryshimeve klimatike, thanë studiuesit në Shkollën e Shëndetit Publik të Yale, studimi i të cilit u botua të enjten në Nature Communications, transmeton portal arbresh.info

Diarreja, megjithëse e parandalueshme dhe e trajtueshme, është shkaku i dytë kryesor i vdekjes tek fëmijët nën 5 vjeç, thotë Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Në nivel global, sëmundja, e cila mund të lindë nga ekspozimi ndaj ushqimit ose ujit të kontaminuar, jashtëqitjeve të kafshëve ose një personi tjetër të infektuar, vret rreth 525,000 fëmijë nën moshën 5 vjeç çdo vit.

Shkencëtarët nga Universiteti Yale gjetën se problemi është më i përkeqësuar në familjet që duhet të udhëtojnë në distanca të gjata për ujë, ose tek ato familje që u mungon uji dhe sapuni për larjen e duarve.

Autorët e studimit analizuan sondazhet ndërkombëtare të shëndetit dhe të dhënat klimatike, duke matur thatësirën “në një rezolucion prej 10 kilometrash katrorë me një metrikë të quajtur indeksi i standardizuar i avullimit të reshjeve”.

Ata shqyrtuan të dhënat për periudhat e diarresë të mbledhura midis viteve 1990 dhe 2019 nga Anketat Demografike dhe Shëndetësore, një bashkëpunim midis USAID-it dhe dhjetëra vendeve.

Sondazhet mbuluan mbi 1.3 milion fëmijë nën 5 vjeç që jetojnë në 51 vende në Afrikën Sub-Sahariane, Azinë Jugore dhe Juglindore, Amerikën Latine dhe Karaibe.

Në të gjitha vendet e anketuara, 14.4% e fëmijëve kishin përjetuar diarre në dy javët e fundit; rreziku ishte më i lartë për foshnjat dhe të vegjlit e moshës gjashtë muajsh deri në 23 muajsh.

Vendi më i prekur është shfaqur Nigeria, ku rreth 36.4% e fëmijëve kanë përjetuar diarre gjatë ditëve të fundit.

Vende të tjera të prekura rëndë përfshinin Bolivinë, Liberinë, Republikën e Afrikës Qendrore, Burundin, Malavinë dhe Haitin, ku rreth një në pesë fëmijë të vegjël ishte prekur së fundmi.

Shkencëtarët thanë se rreziku i fëmijëve që të preken nga kjo sëmundje ndodh kur thatësira zgjat për shumë ditë.

Të jetuarit në kushte thatësire për gjashtë muaj rriti rrezikun e diarresë me 5% nëse thatësira ishte e butë, thanë ata, dhe 8% nëse thatësira ishte e rëndë.

Studiuesit shpjeguan se thatësira mund të rrisë përqendrimin e baktereve dhe viruseve të rrezikshme në burimet ujore. Dhe në kohën e mungesës, uji i pijshëm ka përparësi ndaj përdorimit të tij për higjienën personale./arbresh.info/